Tutuklamalar, işten atmalar, polis şiddeti, sansür ve türlü baskılar… 2016’da yaşanan medya özgürlüğü ihlâlleri

2016 yılı sadece ülkemiz tarihi için değil, belki de insanlık tarihi için korkunç bir yıl oldu. Özellikle medya dünyasında yaşananlar kara bir tablo çıkarıyor önümüze. Dünya toplumlarındaki otoriterleşme eğiliminden ‘bir parça’ nasiplenen ülkemizde ifade özgürlüğü, haberleşme özgürlüğü alanında tarihimizin en sorunlu dönemini yaşıyoruz.

2016 yılı Türkiye’de basın çalışanları için, elini kaleme uzatmanın bile hayati tehlikelere sebep olduğu bir yıl oldu. Ülke ve Dünya istaistiklerini, parametrelerini yerle yeksan eden binlerce olay yaşandı. Basınla ilgili tüm olumsuz konularda rekora koştuk. Şu anda bu haberi yazıyorken bile tutuklu gazetecilerin sayıları değişiyor, radyo ve TV’ler kapatılıyor ve gazetecilere gözaltılar yapılıyor. Uluslararası basın örgütlerine göre Türkiye’de 148 gazeteci cezaevinde, 170’e yakın medya organı kapatılmış durumda ve binlerce medya çalışanı ve gazeteci işsiz. Bu sayılar gün içerisinde sürekli değişiyor.

Yıl boyunca Türkiye’de “Haberleşme, İletişim ve Bilgiye Erişim” başlıkları altında yaşananlar dikkate alınarak yapılan bu çalışma sırasında, tüm bu yaşananları raporlar ve görselleştirirken sürekli elimdeki bilgileri güncellemek zorunda kaldım. Haber siteleri, Twitter, Facebook, Youtube gibi sosyal medya mecralarına yönelik erişim engeli vardı. Sansürlenmiş, erişim kapatılmış sitelerin içeriklerini başka sitelerden ulaşma; sosyal medya içeriklerini değiştirme, teyitli haberleri sürekli geriye dönüp tekrar teyitleme süreci gerçekten zor oldu.

Basın ihlalleri, bilgi ve haberleşme özgürlüğüne yönelik müdahaleler, internet ve sosyal medya kesintileri sırasında tüm bu yaşananları raporlamak ve zaman tüneli haline getirme süreci, mum ışığında sabahlara kadar kitap okumayı anımsattı bana.

Aşağıda basın alanındaki son bir yılımızın ‘Guernica’sını göreceksiniz.

Bu raporlama sürecinde, kendi haber takip arşivim, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC), Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) gibi meslek kuruluşlarının açıklamaları ve raporları, Bağımsız İletişim Ağı (BİA), P24 olmak üzere çeşitli medya kurumları tarafından yapılan haberler, gazetecilerin içerik ve paylaşımlarından yararlandım. Sonrasında ise yeni medya araçlarıyla interaktif bir zaman çizelgesine dönüştürdüm ve bu şekilde bir medya izleme raporu oluşturdum.


Bu içerik ilk olarak 7.11.16’da Journo‘da yayınlanmıştır. (İçeriğin 5 Ocak 2017 kopyası)


Mehmet Şafak Sarı

İletişim Teknolojileri, Yeni Medya, Sosyal Medya alanlarıyla ilgileniyor. Çeşitli kurumlara sunum, içerik geliştirme ve eğitim sağlıyor. Farklı STK'lerin ulusal ve uluslararası kampanyalarında çalışmaları var.

Related Posts

Journo Yazıları

1 Yıllık bilanço: OHAL’de yasaklar

15 Temmuz darbe girişiminden sonra 20 Temmuz 2016’da ülke genelinde ilan edilen ve üç ayda bir uzatılan 1 yıllık OHAL sürecini kapsayan rapor, yasaklanan toplantı ve yürüyüşlere, işçi direnişlerine, grevlere, kültür-sanat festivallerine ve inanç etkinliklerine Read more...

Dijital Güvenlik

Güvenli video görüşme mümkün mü?

Skype, Viber, Hangouts, Massenger, Whatsapp vb. uygulamalarla telefon, tablet ve bilgisayarımızdan video görüşme yapmayı çok sevdik. Fakat bu uygulamaları kullanmak için ya üye olmamız gerekiyor ya da sosyal medya hesaplarımızı bağlayarak giriş yapıyoruz. Yani görüntülü görüşmede Read more...

Journo Yazıları

İnternet paketleri gençlerin hayatını zorlaştırıyor

Türkiye’de internet 24. yılını doldurdu. 20 yıldır kutlanan İnternet Haftası’nı da geride bıraktık. Geçen bu 20 yılda internet kullanımı dünyada olduğu gibi Türkiye’de de arttı. Fakat bu artışı internete erişim hakkı ve verimliliği üzerinden düşünürsek Read more...