Bu içerik ilk olarak 27.11.17’de dijitalgüvenlik.org‘da yayınlanmıştır.


Yeni iletişim teknolojilerini geliştiren şirketlerin toplumun ihtiyaçlarına yönelik hizmet üretme amacından çok, önceliklerini kâr elde etmeyi seçmesi ve bunun uğruna toplumsal, etik tartışmaları ya da gelişmeleri hiçe sayan davranışlara girmesi, güvenliğimizi ve temel insan haklarımızı daha da tehdit eder hâle geldi. Geliştirilen ürünlerdeki hatalar ve açıklar neredeyse hayatımızı tehdit eder durumda. Bu konuyla ilgili zaten dijitalguvenlik.org‘da sıklıkla sizi uyarıyor ve ne yapmamız gerektiğini anlatıyoruz.

Son tehdit ise çocuklarımızla ilgili. Sıklıkla çocuklarımızın güvenliğini sağlayacağını iddia ederek özellikle Avrupa pazarına çıkartılan bazı akıllı saatler ciddi tartışmalara sebep oluyor. Ülkemizde de piyasaya sokulmaya başlayan bu cihazların, çocuklarımızın güvenliği tehlike attığını düşünüyoruz.

Geçen hafta ailelerin çocuklarını takip etmesine imkan sağlayan bu akıllı saatler, güvenli olmadıkları gerekçesiyle Almanya’da yasaklanmıştı. *

Almanya’da bulunan, Federal Ekonomi ve Teknoloji Bakanlığı‘na bağlı telekomünikasyon düzenleyici kurumu Bundesnetzagentur (Federal Ağ Kurumu diye söylenebilir) 17 Kasım’da bu cihazların kullanımı ve satışıyla ilgili ciddi bir açıklama yapmıştı. **

Açıklamada, akıllı saatlerin lokasyon bildirme ve ses kaydı özellikleri nedeniyle aileler tarafından çocuklarının güvenliği için tercih edildiğini söylemiş, lakin bilgisayar saldırganlarının saatlerin sağladığı yer bildirimi ve ses kayıtlarına ulaşabildiğini, bu sebeple akıllı saatlerin çocuklar için güvenli olmadığı uyarısında bulunmuştu.

Kurum bu akıllı saatleri “yasaklı dinleme cihazları” olarak adlandırıyor. Bu yüzden çocukların akıllı saat kullanmasını yasaklamış durumda. Aynı kurum daha önce ‘My Friend Cayla’ isimli internete bağlı robotu benzer sebeplerle satışını yasaklamıştı.

Kötü niyetli kişilerin bu cihazlara sızıp çocukların kişisel verilerini kullanabilmesi ve dahası bu cihazlardaki verilerin manipüle edilip yanıltıcı veriler üretilmesi belki çocuklarımızın hayatını bile tehlikeye atacak sonuçlar doğurabilir. Bundesnetzagentur gibi telekomünikasyon alanında çalışma yapan kamu kurumları ve sivil toplum örgütleri de bu cihazların yetersiz güvenlik sistemlerinin çocuk istismarına zemin hazırladığı görüşünde.

Avrupa Tüketici Örgütü (BEUC), Kasım ayının başında bazı akıllı saatlerin üretim hatalarına sahip olduğu ve bilgisayar saldırganlarının lokasyon bilgilerine erişebilmesi sebebiyle bu saatleri kullanan çocukların kişisel mahremiyetinin tehlikede olduğunu açıklamıştı. ***

Türkiye genelinde de satılmaya başlayan bu cihazların, çocuklarımızın gündelik yaşamları, zihinsel ve bedensel gelişimlerini ve geleceklerini etkileyebilecek bu kişisel verilerin şirketlere ve operatörlere devri sürecinde hukuki olarak da tartışmalar olacağını düşünüyorum.

Bu cihazlar “bebek telsizi fonksiyonu” gibi özelliklerle tek taraflı dinlemeye açık. Böylece bu cihazlar üzerinden ortam dinlemesi yapılabilir durumda. Bu durum ortamda diğer çocukların, öğretmenlerin de sürekli dinlenebilir, izlenebilir olmasını sağlayabiliyor. Bunun etik boyutlarını da düşünmek zorundayız.

Çocuklarımızın çevresi, ailesi ve toplumuyla böylesine karmaşık iletişim süreçlere sokulması ve aynı zamanda bu iletişim biçiminin verilerin çalınmaya, kullanılmaya ve manipüle edilmeye bu kadar hazır bir ortamda olması ne kadar güvenli ve sağlıklıdır?

Bu teknolojilerin üretildiği bölgelerde, dünyanın en saygın ve belirleyici bir çok kurumunun bu cihazlara şüpheyle yaklaştığı, bu cihazların kullanımına karşı harekete geçtiği ve hatta yasakladığı günümüzde, meselenin enine boyuna tartışılıp ilgili yerel kurumlarla temasa geçilmeden satılması ne kadar doğrudur?


* DW‘nin “Germany bans sale of child-snooping smartwatches” adlı haberi (İngilizce): http://www.dw.com/en/germany-bans-sale-of-child-snooping-smartwatches/a-41431274

** Bundesnetzagentur‘un 17 Kasım tarihli basın açıklaması (İngilizce): PDF

*** Birgün Gazetesi‘nin “Almanya çocuklara akıllı saati yasakladı” haber: https://www.birgun.net/haber-detay/almanya-cocuklara-akilli-saati-yasakladi-191521.html


Mehmet Şafak Sarı

Yeni İletişim Teknolojileri, Yeni Medya, Sosyal Medya ve Siber Güvenlik alanlarında çalışmaları var. Çeşitli kişi ve kurumlara Dijital İletişim Servisi sunuyor, Dijital Pazarlama, Sosyal Medya, Dijital Güvenlik, Siber Güvenlik Eğitimi veriyor, Web Tasarım, Grafik Tasarım, Veri Görselleştirme ve İnfografik yapıyor.