Son günlerde kamuoyunda yüksek sesle tartışılan Cambridge Analytica – Facebook skandalı, GetContact uygulaması kişisel verilerin kullanılması hakkında 28 Mart’ta Yarın Haber internet gazetesine verdiğim röportaj.

Kaynak: Mehmet Şafak Sarı: Nasıl kaydedildiğini öğrenmek için tüm veriler feda ediliyor


Son dönemde Facebook’un, kullanıcı verilerini, Trump’ın başkanlık kampanyasını destekleyen Cambridge Analytica ile paylaşmasından, e-devletteki kritik güvenlik açıklarına kadar birçok kez veri güvenliği eksiği gündem oldu. Toplumsal Bilgi Ve İletişim Derneği YK Başkanı Mehmet Şafak Sarı bu konuyu Yarın Haber’e değerlendirdi.

Son zamanlarda data güvenliği, birçok sitede bir tehdit haline geldi. Facebook’ta en son gündeme gelen olayda Trump’ın seçim kampanyasını desteklemiş Cambridge Analytica’nın Facebook üzerinden veri elde ettiği öğrenildi. Başka bir gündem olan Netsparker’ın güvenlik testine göre, e-devlet üzerinden hizmet veren 94 siteden sadece 18’i güvenli. Sitelerde 1’i kritik, 642 farklı güvenlik sorunu saptandı.

“Kime güvendiğin, nelerden hoşlandığın, nasıl davrandığın öngörülebiliyor”

Bu verilerin Trump’ın kampanyasına destek sağlamış olmasının birçok yolu olduğunu belirten Sarı, konuyu şu şekilde değerlendirdi:

Kişisel veriler, Facebook veya diğer sosyal medya araçlarına herhangi bir tarayıcından girdiğimizden çıktığımız zamana kadar tüm faaliyetlerimizi kapsıyor. Kullanıcı adı ve şifreler, öncesinde yapılandırdığımız doğum tarihi, eğitim, ilişki durumları, yaşadığımız yer, aile ve arkadaşlarımız gibi aklımıza gelecek tüm sosyal verileri bu tür sosyal medya sitelerine zaten sunuyoruz. Üstüne bir de o sıradaki tüm internet trafiğimiz de Facebook gibi siteler tarafından erişilebilir hale geliyor. İnsanlarla yorumlar, beğeniler ve mesajlaşmalar gibi tüm etkileşimlerimiz de ulaşılabilir veriler arasında. Ayrıca Facebook’un açık olduğu durumlarda, Facebook haricindeki sitelerde yaptıklarımız da Facebook’un kullandığı cookie’lerle ulaşılabilir hale geliyor. Mobil cihazımızda da mikrofon ve kamera otomatik olarak Facebook’a onay vermiş olduğu için, bazı kelime gruplarını tespit eden algoritmalar kullanılıyor, bir süre sonra da bununla alakalı Facebook reklamları görmeye başlıyorsunuz. Akşam bir kekle ilgili konuşuyorsanız sabah o kekle ilgili reklamlar görüyorsunuz. Çok karmaşık, komplike, ama Facebook’taki etkileşimlerimizden ağızımızdan çıkan söze kadar her davranışımızı tek tek takip edip veri oluşturan bir sistemden bahsediyoruz. Bu da bütün davranışsal kişiliğimizi, nasıl davranacağımızı öngören bir sisteme dönüşüyor. Bu yolla insanların kimlere güvendiği, nelere ne kadar tepki verdiği, hangi özelliklerden daha çok hoşlandığı öngörülebiliyor. Bu, üzerinden rahatça başkanlık kampanyaları oluşturulabilir bir sistem.

Okudum, kabul ediyorum’a tıklamak yerine nelere erişim istendiğine bakın”

Verilerimizi korumak için geç kaldığımızı söyleyen Sarı, şu noktada, verilerimizi koruyabilmek için öncelikle indirdiğimiz programlarda nelere erişim istendiğine, ne gibi verilere ulaşılacağına, bunların ne amaçla kullanılabileceğine önem vermemiz gerektiğini belirtti. Sarı, veri güvenliğimiz için şu noktalara dikkat etmemiz gerektiğini söyledi:

Programları indirirken “Okudum, kabul ediyorum”a tıklamak yerine, gerçekten okumamız, anlamıyorsak sormamız lazım. Hükümetin de bu verileri güvence altına almak üzere çalışmalar yapması lazım. Mesela çocuklar için akıllı saatler, manipüle edilebilir oldukları ve çocuğa dair bilgiye yabancılar tarafından erişimi kolaylaştırdığı için Avrupa Birliği’nde yasaklanmaya başladı. Hükümetlerin verilerin gizliliği adına bu tür yasal uygulamalara gitmesi lazım.

“Bilgilerin zaten büyük bir kısmı çoktan kullanıma açık hale getirilmiş”

Güvende olmayan kişisel verilerden bazılarının T.C. kimlik numarası, vergi kaydı, pasaport bilgileri, ikametgah adresi olduğunu belirten Sarı, bu bilgilerin zaten büyük bir kısmının kullanıma açık hale geldiğini, sağlıklı bir şekilde korunmadığını söyledi.

“Soyağacı uygulaması ile benzer durumlar”

Bu gündemin hemen üzerine GetContact adlı uygulamanın sosyal medyada yaygınlaşmasının veri güvenliği açısından büyük tehdit oluşturduğunu söyleyen Sarı, uygulamanın sosyal medyada hızla yaygınlaşabilmesinin nedenini şu şekilde değerlendirdi:

Bundan önce gündeme gelen soyağacı uygulamasında da zaten insanların annelerinin kızlık soyadlarına kadar sosyal medyada paylaşması, şu anda kendi tüm verilerini, telefon rehberlerini, başkalarının kendilerini nasıl kaydettiğini öğrenmek uğruna feda etmesi çok benzer olaylar. Şimdi herkese daha fazla promosyon mesajı gelmeye başlayacak. Hala da insanlar Getcontact’te verilerini paylaşmaya devam ediyor.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir